वीर अस्पतालमा स्वास्थ्य उपकरणको प्रभावकारी उपयोग नहुँदा बिरामी मारमा

काठमाडौं। वीर अस्पताल र राष्ट्रिय ट्रमा सेन्टरमा उपलब्ध ठूला स्वास्थ्य उपकरणको प्रभावकारी उपयोग र व्यवस्थापनमा कमजोरी देखिएको छ। जनस्वास्थ्य ऐन, २०७५ ले प्रत्येक नागरिकलाई गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउने व्यवस्था गरे पनि उपकरण सञ्चालन, मर्मतसम्भार र सेवा व्यवस्थापनमा देखिएको कमजोरीका कारण बिरामीले लामो समय कुर्नुपर्ने अवस्था रहेको महालेखा परीक्षकको प्रतिवेदनले औंल्याएको छ।

प्रतिवेदनअनुसार वीर अस्पताल र ट्रमा सेन्टरले आफूहरूसँग रहेका ठूला स्वास्थ्य उपकरणको सञ्चालन अवस्थासम्बन्धी विवरण व्यवस्थित रूपमा अभिलेखीकरण गरेका छैनन्। अस्पतालको सेवा प्रवाह विवरणले भने पछिल्ला वर्षहरूमा सिटी स्क्यान, एमआरआई, इन्डोस्कोपी र कोलोनोस्कोपी सेवाप्रति बिरामीको माग उल्लेखनीय रूपमा बढेको देखाउँछ।

आर्थिक वर्ष २०७८/७९ मा ११ हजार ५८३ जनाले सिटी स्क्यान सेवा लिएकोमा आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा यो संख्या बढेर १६ हजार ९९९ पुगेको छ। त्यस्तै, एमआरआई सेवा लिने बिरामी ६ हजार ४९ बाट ८ हजार २० पुगेका छन्। इन्डोस्कोपी सेवा ३ हजार ७०४ बाट ६ हजार ६१० र कोलोनोस्कोपी सेवा लिने बिरामीको संख्या १ हजार ३०५ बाट बढेर १ हजार ८७६ पुगेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।

बिरामीको चाप निरन्तर बढे पनि अस्पतालको अपोइन्टमेन्ट प्रणाली प्रभावकारी हुन नसकेको देखिएको छ। प्रतिवेदनअनुसार एमआरआई परीक्षणका लागि बिरामीले कम्तीमा एकदेखि दुई महिनासम्म र सिटी स्क्यानका लागि पाँचदेखि सात दिनसम्म पालो कुर्नुपर्ने अवस्था छ। यसका कारण उपचारमा ढिलाइ हुने, रोग थप जटिल बन्ने तथा धेरै बिरामी निजी स्वास्थ्य संस्थाबाट महँगो शुल्क तिरेर सेवा लिन बाध्य हुने अवस्था सिर्जना भएको औंल्याइएको छ।

प्रतिवेदनले वीर अस्पतालमा रहेको १६ स्लाइस क्षमताको सिटी स्क्यान मेसिन लामो समयदेखि सञ्चालनमा नरहेकाले पनि सेवा प्रवाहमा थप दबाब परेको जनाएको छ।

महालेखा परीक्षकले उपलब्ध स्वास्थ्य उपकरणको समयमै मर्मतसम्भार गरी नियमित सञ्चालनमा ल्याउन, आवश्यक प्राविधिक जनशक्ति व्यवस्थापन गर्न तथा व्यवस्थित अपोइन्टमेन्ट प्रणाली लागू गरी प्राथमिकताका आधारमा सेवा प्रवाह सुनिश्चित गर्न सम्बन्धित निकायलाई सुझाव दिएको छ।