उद्धार र राहतमा स्रोतको अभाव हुँदैन, पुनर्निर्माणलाई महाअभियान बनाउँछौँ : अर्थमन्त्री वाग्ले

काठमाडौं । अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले प्राकृतिक विपद्बाट उत्पन्न संकटको सामना गर्न सरकारले स्रोत, साधन र बजेटको अभाव हुन नदिने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्। उनले तत्काल उद्धार तथा राहतसँगै विपद्पछिको पुनर्स्थापना र पुनर्निर्माणलाई योजनाबद्ध रूपमा अघि बढाउने बताएका छन्।

बिहीबार सिंहदरबारमा प्रमुख राजनीतिक दलका शीर्ष नेताहरूको बैठकपछि सञ्चारकर्मीसँग कुरा गर्दै अर्थमन्त्री वाग्लेले बाढी, पहिरो तथा डुबानमा परी बेपत्ता भएका र विभिन्न स्थानमा अलपत्र परेका नेपाली नागरिक तथा विदेशी पर्यटकको उद्धारलाई तीव्रता दिइएको जानकारी दिए। उनका अनुसार भौगोलिक अवस्था र प्रतिकूल मौसमका बाबजुद हाल २२ वटा हेलिकोप्टर परिचालन गरी उद्धार कार्य जारी राखिएको छ।

वाग्लेले विपद्पछिको पुनर्स्थापना तथा पुनर्निर्माणका लागि आवश्यक वैदेशिक सहायता जुटाउन सरकारले पहल थालिसकेको बताए। उनका अनुसार विश्व बैंकसँगको समन्वयमा घटनापछि करिब २५ अर्ब रुपैयाँ बराबरको आर्थिक सहायता सुनिश्चित भएको छ। चीन, भारत, जापान, एसियाली विकास बैंक तथा रेडक्रसको अन्तर्राष्ट्रिय महासंघबाट समेत सहयोगको प्रतिबद्धता प्राप्त भएको उनले जानकारी दिए।

सरकारसँग तत्काल उद्धार तथा राहतका लागि आवश्यक स्रोत उपलब्ध रहेको अर्थमन्त्री वाग्लेले बताए। चालु आर्थिक वर्षको बजेटमा विपद् व्यवस्थापनका लागि १० अर्ब रुपैयाँ विनियोजन गरिएको तथा प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा २ अर्ब ३४ करोड र गृह मन्त्रालयको कोषमा १ अर्ब १७ करोड रुपैयाँ मौज्दात रहेको उनले जानकारी दिए। त्यसैले तत्काल राहत तथा उद्धारका लागि स्रोत–साधनको अभाव नहुने उनको भनाइ छ।

विपद् व्यवस्थापनलाई प्रभावकारी बनाउन सरकार एक्लैले मात्र नभई सबै पक्षको संयुक्त प्रयास आवश्यक रहेको अर्थमन्त्री वाग्लेले बताए। उनले सरकार, राजनीतिक दल, नागरिक समाज तथा निजी क्षेत्रलाई समेटेर ‘सम्पूर्ण समाज’को अवधारणाअनुसार संकट समाधानमा एकीकृत रूपमा परिचालन हुनुपर्नेमा जोड दिए।

प्रारम्भिक विवरणअनुसार बाढी तथा पहिरोबाट २५ वटा पक्की पुलमा क्षति पुगेको छ। त्यस्तै, निजी क्षेत्रबाट सञ्चालित करिब ७०० मेगावाट क्षमताका जलविद्युत् आयोजनामा समेत क्षति पुगेको अर्थमन्त्री वाग्लेले जानकारी दिए। भौतिक संरचनामा भएको क्षतिको यकिन विवरण संकलन तथा मूल्याङ्कनको कामसमेत अघि बढिरहेको उनले बताए।

विपद्बाट क्षतिग्रस्त संरचनाको पुनर्निर्माण गर्दा विगतकै संरचना पुनःनिर्माण गर्नेभन्दा वैज्ञानिक तथ्य र जोखिम मूल्याङ्कनका आधारमा सुरक्षित तथा दिगो संरचना निर्माण गर्नुपर्नेमा वाग्लेले जोड दिए। उनले २०७२ सालको भूकम्पपछिको पुनर्निर्माणको अनुभवलाई आधार बनाउँदै अहिले पनि योजनाबद्ध रूपमा पुनर्निर्माणको बृहत् अभियान सञ्चालन गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याए।

यसैबीच, राष्ट्रिय संकटको समयमा राजनीतिक दलहरू एक ठाउँमा उभिनु नेपाली राजनीतिको मौलिक विशेषता भएको अर्थमन्त्री वाग्लेले बताए। विपद्को अवस्थामा राजनीतिक मतभेदभन्दा माथि उठेर उद्धार, राहत तथा पुनर्निर्माणमा साझा प्रयास आवश्यक रहेको उनको भनाइ थियो।

सरकारले नवलपुर, चितवनलगायत क्षेत्रमा भेटिएका शवको व्यवस्थापन तथा बेपत्ता व्यक्तिको खोजीलाई उच्च प्राथमिकतामा राखेको पनि अर्थमन्त्री वाग्लेले जानकारी दिए। उनले प्रभावित नागरिकको उद्धार, राहत, उपचार तथा पुनर्स्थापनाका कामलाई प्रभावकारी बनाउन सम्बन्धित सबै निकायबीच समन्वय भइरहेको बताए।