नेपालमा बनेको प्राकृतिक बाँधसहितको ताल फुट्ने जोखिम उच्च, चीनद्वारा निगरानी तीव्र

काठमाडौँ । नेपालमा आएको विनाशकारी बाढी तथा पहिरोपछि दुई नदीको संगमस्थलमा ठूलो प्राकृतिक बाँधसहितको ताल बनेको र आगामी तीन दिनमा उक्त ताल फुट्ने जोखिम उच्च रहेको चीनको जलस्रोत मन्त्रालयले जनाएको छ।

चीनको केन्द्रीय टेलिभिजन (सीसीटीभी) का अनुसार नेपालमा छोछेन खोला र पुरेपु त्साङ्पो नदीको संगम नजिकै पहिरोका कारण ठूलो ‘ब्यारियर लेक’ बनेको हो। बिहीबार बिहानसम्म उक्त तालमा करिब २० लाख घनमिटर पानी जम्मा भइसकेको र पानी तालबाट बाहिरिनसमेत थालेको चिनियाँ जलस्रोत मन्त्रालयले जनाएको छ।

मन्त्रालयका अनुसार आगामी तीन दिनमा तालमा थप करिब ३० लाख घनमिटर पानी जम्मा हुने अनुमान गरिएको छ। पानीको सतह र मात्रा निरन्तर बढ्दै गए प्राकृतिक बाँध कमजोर भई भत्किन सक्ने तथा त्यसबाट एक्कासि ठूलो बाढी आउन सक्ने जोखिम रहेको भन्दै उच्च सतर्कता अपनाउनुपर्ने अवस्था देखिएको छ।

सम्भावित जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै चिनियाँ जलस्रोत मन्त्रालयले ताल तथा प्राकृतिक बाँधको अवस्थालाई निरन्तर निगरानी गरिरहेको जनाएको छ। प्राकृतिक बाँध फुटेमा बाढीको बहाव कुन दिशामा जाने र कति तीव्र गतिमा फैलिन सक्छ भन्ने आकलन गर्न विभिन्न बाढीसम्बन्धी सिमुलेसन तथा प्राविधिक विश्लेषणसमेत भइरहेको मन्त्रालयले जनाएको छ।

सम्भावित बाढीको जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै आकस्मिक उद्धार तथा राहतका लागि आवश्यक तयारीसमेत अघि बढाइएको चिनियाँ पक्षले जनाएको छ। जोखिमको अवस्था परिवर्तन भएअनुसार उद्धार तथा राहतका स्रोतसाधन परिचालन गर्ने तयारी भइरहेको बताइएको छ।

यसैबीच, नेपाल–चीन सीमा क्षेत्रमा नेपालको भूभागबाट गएको विनाशकारी पहिरोले चीनको दक्षिणपश्चिमी सिजाङ स्वायत्त क्षेत्रअन्तर्गत क्यिरोङ बन्दरगाह आसपासमा समेत ठूलो क्षति पुर्‍याएपछि चिनियाँ पक्षले उद्धार तथा राहत कार्यलाई तीव्र बनाएको छ।

चिनियाँ जनमुक्ति सेना, आपत्कालीन उद्धारकर्मी, इन्जिनियरिङ टोली, दूरसञ्चार कम्पनी तथा विभिन्न राहत संस्थाले प्रभावित क्षेत्रमा जनशक्ति, विमान, उद्धार उपकरण र आवश्यक सामग्री परिचालन गरिरहेका छन्।

दुर्गम तथा कठिन भौगोलिक अवस्था, निरन्तर भइरहेको वर्षा र थप प्राकृतिक विपद्को जोखिमका कारण उद्धार तथा राहत कार्य चुनौतीपूर्ण बनेको चिनियाँ पक्षले जनाएको छ। सम्भावित थप क्षतिलाई रोक्न जोखिमयुक्त क्षेत्रमा निगरानी बढाउनुका साथै उद्धार तथा राहतका लागि आवश्यक पूर्वतयारीलाई समेत प्राथमिकता दिइएको छ।