चुरोट छाड्नेबित्तिकै तीन दिनमा श्वास फेर्न सजिलो अनुभव गर्छन, मुटु रोगको सम्भावना कम हुन्छ

काठमाडौं । पछिल्लो समयमा अव्यवस्थित जीवनशैली र खानपानले धेरैजसो मानिसमा मुटुरोगको समस्या देखिन थालेको छ।

सन् २००७ को अनुसन्धानले मुटुको रोगबाट हुने मृत्युको प्रमुख कारण हृदयघात भएको देखाएको थियो। २०१७ मा आइपुग्दा पनि तथ्यांक घट्न सकेको छैन। करिब १० वर्षको अवधिमा मुटु रोगका कारण हुने मृत्युमा हृदयघात ४६ प्रतिशत देखिएको थियो।

सहिद गंगालाल राष्ट्रिय हृदय केन्द्रमा मुटुका बिरामी रिफर भएर आउने गरेका छन्। हामीले अस्पतालमा आएका बिरामीको अध्ययन गर्दा सन् २०११ देखि २०१५ सम्ममा हृदयघात भएर आउने संख्या ४० प्रतिशतले बढेको देखिन्छ।

जसलाई पहिलो पटक हृदयघात हुन्छ। त्यसमध्ये २३ प्रतिशत बिरामीको मृत्यु अस्पताल पुग्नुअगाडि नै हुन्छ। र, अस्पतालभित्र भर्ना भएका लगभग १३ प्रतिशतको मृत्यु हुन्छ, जुन तथ्यांक अन्तर्राष्ट्रिय हो।

नेपालको एकिन तथ्यांक छैन। भर्ना भएका ७ प्रतिशतको मृत्यु हृदयघातबाट हुने गरेको अस्पतालको तथ्यांक छ। यो तथ्यांकलाई मान्ने हो भने हृदयघात भएपछि ३० प्रतिशत मानिसहरु घर फर्किएर जाँदैनन्।

हृदयघात भएको मानिसको उपचार मंहगो छ। अप्रेशनका लागि सरकारबाट ठूलो सहयोग छ। तर, पनि बिरामीले जिन्दगीभर औषधि खानुपर्ने हुन्छ।

दक्षिण एसियामा हृदयघात हुने प्रमुख समूहमा नेपाली पनि पर्छाैं। त्यसैगरी, उमेर, वशांणुगत र महिलाको तुलनामा पुरुषलाई बढी हुने सम्भावना हुन्छ। परिवर्तन गर्न सकिने कुरा प्रमुख कुरा धुमपान हो।

अस्पतालमा आएका (सन् २०१२) बिरामीको हिस्ट्री लिँदा हृदयघात भएर आएका ४९५ मानिसमा ९७ दशमलब ८ प्रतिशतले धुमपान गरेको पाइयो। त्यही कुरालाई सन् २०१८ मा हेर्दा धुमपान गरेका ५७ प्रतिशत मानिसलाई हृदयघात भएको पाइयो।

हृदयघात हुने बिरामीको आयू अमेरिकाको तुलनामा दक्षिण एसियामा १० वर्षले घटिरहेको छ। पहिला–पहिला हामी भन्थौं–४० वर्षमुनिका हृदयघात भएका मानिस अस्पताल आउँदैनन्

सूर्तीजन्य पदार्थ नियन्त्रण तथा नियमनसम्बधी बहुपक्षीय पैरवी बैठकमा वरिष्ठ मुटुरोग विशेषज्ञ डा‌. चन्द्रमणि अधिकारीले राखेको धारणा

यदि ५० वर्षभन्दा कम उमेरका मानिसले चुरोट सेवन गर्छ भने उसलाई हृदयघात हुने सम्भावना चुरोट नखाने मानिसको तुलनामा आठ गुणाले बढी हुन्छ। त्यसैगरी, ५० देखि ६५ वर्षसम्ममा पाँच र ६५ वर्षभन्दा माथि तीन गुणाले बढ्छ।

त्यसकारण, जति सानो उमेरमा चुरोट खान सुरु गर्छ, उसलाई हृदयघात हुने सम्भावना त्यही उमेर समूहको तुलनामा बढी हुन्छ।

एक अध्ययनले के देखाएको छ भने १८ देखि ३९ बर्षसम्मका चुरोट खाने महिला र पुरुषलाई हेर्दा चुरोट खाने महिलालाई १३ गुणा हृदयघात हुने सम्भावना हुन्छ। यसमा पनि परिवार नियोजनको चक्की र चुरोट खाने मानिसलाई हृदयघात हुने सम्भावना एकदमै बढी हुन्छ।

त्यसकारण युवा अवस्थामा (स्कुल जाने) उमेर समूहका मानिसलाई चुरोट र खैनी खाने बानीलाई तुरुन्तै रोक्नु पर्ने हुन्छ।

मानिसले चुरोट छाड्नेबित्तिकैका फाइदा

१) २० मिनेटमा ब्लड प्रेसर नर्मल हुन्छ।
२) तीन दिनमा श्वास फेर्न सजिलो अनुभव गर्छ।
३) एक वर्षमा हृदयघात हुने सम्भावना ५० प्रतिशतले कम गर्न सकिन्छ।
४) चुरोट खान छोडेको १० वर्षभित्र हृदयघात हुने सम्भावना चुरोट नखाने मानिससँग बराबर हुन्छ।
५) दुई वर्षमा फोक्सोले गर्ने काम ३० प्रतिशतले राम्रो काम गर्छ।
त्यसकारण हामीले चुरोट सेवन अहिलेदेखि नै बन्द गर्नुपर्छ।