
ग्यिरोङ, चीन । चीनको क्षिजाङ स्वायत्त क्षेत्रअन्तर्गत ग्यिरोङ काउन्टीमा बुधबार बिहान गएको विनाशकारी पहिरोपछि खोज, उद्धार तथा राहत कार्य तीव्र पारिएको छ। पहिरोमा परी हालसम्म १६ जनाको मृत्यु भएको र ५४६ जना अझै बेपत्ता रहेको तिब्बती क्षेत्रीय सरकारले जनाएको छ।
क्षेत्रीय सरकारका अनुसार बेपत्ता हुनेमा २६१ जना विदेशी नागरिक रहेका छन्। उनीहरूमध्ये केही नेपाली नागरिकसमेत रहेको जनाइएको छ। घटनामा बेपत्ता भएका विदेशी नागरिकको विवरण सम्बन्धित देशका वाणिज्य दूतावासलाई उपलब्ध गराइएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।
तिब्बत क्षेत्रीय सरकारका अध्यक्ष कर्मा छेतानले आइतबार शिगात्सेको ग्यिरोङ काउन्टीस्थित सरकारी परिसरमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमार्फत घटनाको पछिल्लो विवरण सार्वजनिक गरेका हुन्। उनका अनुसार उच्च तहको प्राकृतिक विपद् आपत्कालीन प्रतिक्रिया सक्रिय पार्दै खोज तथा उद्धार कार्यको समन्वयका लागि घटनास्थलमा अग्रपंक्तिको कमान्ड पोस्ट स्थापना गरिएको छ।
उद्धार तथा राहत कार्यका लागि विभिन्न आपत्कालीन निकायबाट २ हजार १४१ जना उद्धारकर्मी परिचालन गरिएको छ। उनीहरूसँग २६९ वटा सवारीसाधन तथा ३ हजार ९ सयभन्दा बढी उद्धार उपकरण परिचालन गरिएको क्षेत्रीय सरकारले जनाएको छ।
यसैबीच, चीनको अर्थ मन्त्रालय र आपत्कालीन व्यवस्थापन मन्त्रालयले राहत तथा विपद् व्यवस्थापनका लागि १२ करोड युआन अर्थात् करिब १ करोड ७८ लाख अमेरिकी डलर छुट्याएका छन्। राष्ट्रिय विकास तथा सुधार आयोगले समेत थप १० करोड युआन राहतका लागि विनियोजन गरेको जनाइएको छ।
पहिरोपछि बनेका दुईवटा अस्थायी तालको अवस्था चिनियाँ अधिकारीहरूले निरन्तर निगरानी गरिरहेका छन्। अधिकारीहरूका अनुसार हाल ती तालका प्राकृतिक बाँध तुलनात्मक रूपमा स्थिर अवस्थामा छन्। यद्यपि सम्भावित जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै तालको पानीको अवस्था तथा आसपासको भौगर्भिक गतिविधिमा निरन्तर निगरानी भइरहेको छ।
तालको अवस्था मूल्याङ्कन गर्न भू–उपग्रहबाट प्राप्त दूरसंवेदी तथ्यांक, ढलान निगरानी रडार तथा जलप्रवाह मापन गर्ने सेन्सर प्रयोग भइरहेको छ। सम्भावित दोस्रो पहिरोको जोखिम पहिचान गर्न भूगर्भविद्हरूले पहाडी क्षेत्रको समेत स्थलगत निरीक्षण गरिरहेका छन्।
खतरा रहेका पाँच प्रशासनिक गाउँका २३६ भवनको प्रारम्भिक निरीक्षण गर्दा तत्काल कुनै संरचनागत जोखिम नदेखिएको अध्यक्ष कर्मा छेतानले जानकारी दिएका छन्। उनले उद्धारकर्मीको परिचालन कायम राख्दै भौगर्भिक जोखिमको निगरानी, विस्थापितका लागि सुरक्षित आश्रय तथा विपद्पछिको राहत र पुनर्स्थापनालाई तीव्रता दिने प्रतिबद्धता जनाएका छन्।
शिगात्सेका कार्यवाहक नगरप्रमुख नोर्बु छिरिङका अनुसार प्रभावित पाँच गाउँका ४९९ जनालाई पाँचवटा अस्थायी आश्रयस्थलमा स्थानान्तरण गरिएको छ। विस्थापितको व्यवस्थापनका लागि होटल तथा होमस्टेलाई समेत अस्थायी आश्रयस्थलका रूपमा प्रयोग गरिएको छ।
स्थानीय प्रशासनले प्रभावितका लागि ११६ मेट्रिक टन पीठो तथा उच्च भूभागमा उत्पादन हुने जौ, ३२ हजार प्याकेट चाउचाउ र बोतलको पानी वितरण गरेको छ। त्यस्तै, पाल, फोल्डिङ बेड, कपडालगायत ५७ हजार अत्यावश्यक राहत सामग्री प्रभावित क्षेत्रमा पुर्याइएको जनाइएको छ।
अस्थायी आश्रयस्थलमा चौबीसै घण्टा सेवा उपलब्ध गराउन स्थानीय अधिकारी तथा स्वास्थ्यकर्मी सम्मिलित पाँचवटा विशेष टोली परिचालन गरिएको छ। विस्थापितको तत्काल आवश्यकता सम्बोधन गर्न ‘एक व्यक्ति, एक परिवार’ शैलीको सहयोग प्रणाली लागू गरिएको नोर्बु छिरिङले बताएका छन्।
अस्थायी आश्रयमा रहेका विस्थापितमध्ये जोखिममा रहेका समूहलाई विशेष प्राथमिकता दिइएको छ। ६० वर्षभन्दा माथिका ज्येष्ठ नागरिकका लागि छुट्टै हेरचाहकर्ताको व्यवस्था गरिएको छ भने गर्भवती महिला तथा शिशुको स्वास्थ्य र सुरक्षामा समेत विशेष निगरानी बढाइएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।
विस्थापितको मानसिक स्वास्थ्यलाई ध्यानमा राख्दै प्रत्येक अस्थायी आश्रयस्थलमा मनोवैज्ञानिक परामर्शदाता खटाइएको छ। उनीहरूले नियमित रूपमा मानसिक स्वास्थ्य परीक्षण तथा आवश्यक परामर्श प्रदान गरिरहेका छन्।
विस्थापनका क्रममा पशुधनको सुरक्षालाई लिएर स्थानीय बासिन्दामा देखिएको चिन्ता कम गर्न गाई, भेडालगायतका पशुको दैनिक निरीक्षण तथा हेरचाहको व्यवस्था पनि गरिएको छ।
बेपत्ता चिनियाँ नागरिकका परिवारलाई सूचना तथा सहयोग उपलब्ध गराउन दुईवटा २४ घण्टे हटलाइन सञ्चालनमा ल्याइएको छ। परिवारजनले आवश्यक जानकारी तथा सहयोगका लागि ०८९२–८९८०१०६ र ०८९२–८९८०१०७ मा सम्पर्क गर्न सक्नेछन्।
चिनियाँ अधिकारीहरूले खोज तथा उद्धारलाई प्राथमिकतामा राख्दै प्रभावित क्षेत्रको भौगर्भिक अवस्था, अस्थायी ताल तथा सम्भावित दोस्रो पहिरोको जोखिमलाई निरन्तर निगरानीमा राखिएको बताएका छन्। साथै, विदेशी नागरिकको खोजी तथा पहिचानका लागि सम्बन्धित देशका कूटनीतिक निकायसँग समेत समन्वय भइरहेको जनाइएको छ।
सम्पादक:
लोकेन्द्र भण्डारी
समाचार संयोजक:
सुनिल आचार्य
रिपोर्टर:
अनिता बिष्ट
सरोज वोलखे