परिपक्व बीमालेखको अर्बौं रुपैयाँ कम्पनीमै रोकियो,प्राधिकरण मौन

काठमाडौं । जीवन बीमा कम्पनीहरूमा परिपक्व तथा अन्य बीमा दाबी भुक्तानीमा ढिलाइ कायम रहँदा बिमितले पाउनुपर्ने अर्बौं रुपैयाँ समयमै वितरण हुन नसकेको पाइएको छ। बीमा ऐन, २०७९ र जीवन बीमा परिपक्व दाबी भुक्तानीसम्बन्धी निर्देशन, २०८१ ले तोकिएको अवधिभित्र दाबी फर्स्योट गर्न तथा दाबी लिन नआएका रकम अनक्लेम्ड फण्डमा जम्मा गर्नुपर्ने व्यवस्था गरे पनि यसको प्रभावकारी कार्यान्वयन हुन नसकेको देखिएको हो।

उपलब्ध विवरणअनुसार आ.ब. २०८०।८१ मा जीवन बीमा कम्पनीहरूमा पूर्ण परिपक्व दाबी, चुक्ता दाबी, समर्पण दाबी तथा मृत्यु दाबीअन्तर्गत एक वर्षभन्दा बढी समयदेखि भुक्तानी हुन बाँकी रकम १ अर्ब १९ करोड ९४ लाख १३ हजार रुपैयाँ पुगेको थियो। तर आ.ब. २०८१।८२ मा यससम्बन्धी अद्यावधिक विवरण नेपाल बीमा प्राधिकरणसमक्ष पेस गरिएको छैन।

त्यसमध्ये परिपक्व भइसकेका बीमालेखको ३७ करोड ३७ लाख ९ हजार रुपैयाँ अझै भुक्तानी हुन बाँकी रहेको र उक्त रकम जीवन बीमा कम्पनीहरूले आफ्नै प्रयोजनमा प्रयोग गरिरहेको पाइएको छ। यसले बिमितले समयमै पाउनुपर्ने रकम वितरण प्रक्रियामा गम्भीर प्रश्न उठाएको छ।

बीमा कम्पनीहरूले किन समयमै दाबी भुक्तानी गर्न सकेनन् भन्ने विषयमा नेपाल बीमा प्राधिकरणले आवश्यक जानकारी माग्ने, कारण विश्लेषण गर्ने वा प्रभावकारी अनुगमन गरेको नदेखिएको उल्लेख गरिएको छ। दाबी भुक्तानीमा हुने ढिलाइका लागि बिमित मात्र नभई बीमकसमेत जिम्मेवार हुने भएकाले नियामक निकायले नियमित अनुगमन गरी आवश्यक निर्देशन जारी गर्नुपर्ने सुझाव पुनः दोहोरिएको छ।

यसअघि पनि बीमा दाबी फर्स्योटमा ढिलाइ तथा अनक्लेम्ड रकम व्यवस्थापन सुधार गर्न प्रतिवेदनमार्फत सुझाव दिइए पनि हालसम्म उल्लेखनीय सुधार हुन नसकेको निष्कर्ष निकालिएको छ।