कालीमाटी बजारका ४५ सटर तथा स्टल दुई वर्षदेखि खाली, समितिले जग्गाको स्वामित्व पाएन

काठमाडौँ । कालीमाटी फलफूल तथा तरकारी विकास समितिअन्तर्गत सञ्चालनमा रहेका ४५ वटा सटर तथा स्टल विगत दुई वर्षदेखि खाली रहेको पाइएको छ। समितिको आर्थिक नियमावली, २०७३ को नियम १८ अनुसार समितिले आफ्ना सटर तथा स्टल भाडामा लगाउन सक्ने व्यवस्था भए पनि ती सटर तथा स्टल अझै भाडामा लगाउन नसकिएको देखिएको हो।

समितिले आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा कुल ६८३ सटर तथा स्टल रहेकोमा ६३८ वटा भाडामा लगाएको थियो। कुल ७२ हजार ९०१ वर्गफिट क्षेत्रफलमध्ये ७० हजार २०६ वर्गफिट क्षेत्रफल भाडामा लगाएर समितिले रु. १५ करोड २८ हजार आम्दानी गरेको देखिएको छ। विगत दुई वर्षदेखि खाली रहेका ४५ वटा सटर तथा स्टलसमेत भाडामा लगाई आम्दानी बढाउनुपर्ने देखिएको छ।

यसैबीच, आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा कालीमाटी बजारमा तरकारी तथा फलफूलको कुल आगमन २ लाख ४९ हजार ४६९ मेट्रिक टन रहेको छ। कुल आगमनमध्ये स्वदेशका विभिन्न जिल्लाबाट १ लाख ५४ हजार २९६ मेट्रिक टन अर्थात् ६१.८५ प्रतिशत कृषि उपज बजारमा भित्रिएको थियो।

त्यस्तै, भारतबाट ९० हजार ६३२ मेट्रिक टन अर्थात् ३६.३३ प्रतिशत, चीनबाट २४९ मेट्रिक टन अर्थात् ०.१ प्रतिशत र अन्य मुलुकबाट ४ हजार २९० मेट्रिक टन अर्थात् १.७२ प्रतिशत तरकारी तथा फलफूल कालीमाटी बजारमा आएको देखिएको छ।

समितिले खारेज भइसकेको कृषि चुन उद्योग, चोभारको २३ रोपनी १ आना तथा नौबिसे, धादिङको ४ रोपनी ५ आना २ पैसा जग्गाबापत नेपाल सरकारलाई रु. १२ करोड ७५ लाख ५४ हजार भुक्तानी गरेको छ। तर चोभारस्थित कित्ता नम्बर १६९ र १७७ को जग्गा समितिले भोगचलन गर्दै आए पनि हालसम्म समितिको नाममा प्राप्त हुन सकेको छैन।

समितिले प्राप्त गरेका २२ कित्ता जग्गामध्ये कित्ता नम्बर १९१ र १९९ अन्तर्गतको १४ आना २ पैसा जग्गामा मोही कायम रहेको तथा कित्ता नम्बर १७८, १८२ र १८३ अन्तर्गतको १ रोपनी ७ आना जग्गाको स्वामित्व हस्तान्तरणसमेत हुन बाँकी रहेको देखिएको छ।

यसैगरी, सोही क्षेत्रमा फलफूल तथा पुष्प थोक बजार भवन निर्माण गरिएको भए पनि निर्माणसम्बन्धी खरिद सम्झौताको फरफारख गरी भवन समितिलाई हस्तान्तरण गरिएको छैन। जग्गा तथा भवनको स्वामित्व र हस्तान्तरणसम्बन्धी प्रक्रिया टुङ्ग्याउन आवश्यक पहल गर्नुपर्ने देखिएको छ।

कृषि उपजको बजार विकास तथा प्रवर्द्धन गर्दै समग्र कृषि क्षेत्रको स्तरोन्नतिमा सहयोग पुर्‍याउने उद्देश्यले २०४३ सालमा कालीमाटी फलफूल तथा तरकारी विकास समिति स्थापना भएको हो। विकास समिति ऐन, २०१३ अन्तर्गत जारी कालीमाटी फलफूल तथा तरकारी बजार विकास समिति गठन आदेश, २०५८ बमोजिम समिति सञ्चालनमा रहेको छ।