काठमाडौंमा ट्राफिक व्यवस्थापन संकट : १९ लाखभन्दा बढी सवारी, एक ट्राफिक प्रहरीको जिम्मामा १,१५७ सवारी

काठमाडौं । तीव्र शहरीकरणसँगै काठमाडौं उपत्यकामा सवारीसाधनको चाप निरन्तर बढ्दै गए पनि त्यसअनुसार ट्राफिक व्यवस्थापन प्रणाली, जनशक्ति र प्रविधिको विकास हुन नसक्दा सडक व्यवस्थापन तथा दुर्घटना नियन्त्रण चुनौतीपूर्ण बन्दै गएको देखिएको छ।

महालेखापरीक्षकको वार्षिक प्रतिवेदनअनुसार काठमाडौं उपत्यकामा बढ्दो सवारीसाधनलाई व्यवस्थित गर्न दीर्घकालीन योजना, आधुनिक प्रविधि र सरोकारवाला निकायबीच प्रभावकारी समन्वयको अभाव रहेको छ। बहुआयामिक ट्राफिक व्यवस्थापन योजना प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन हुन नसक्दा सडक सुरक्षा तथा सवारी व्यवस्थापनले अपेक्षित उपलब्धि हासिल गर्न सकेको छैन।

प्रतिवेदनका अनुसार चालु आर्थिक वर्षमा काठमाडौं उपत्यकामा भएका सवारी दुर्घटनामा १९० जनाले ज्यान गुमाएका छन्। दुर्घटना न्यूनीकरणका लागि विशिष्टीकृत जनशक्ति, आधुनिक उपकरण तथा प्रविधिमैत्री ट्राफिक व्यवस्थापन प्रणालीको अभाव प्रमुख चुनौतीका रूपमा देखिएको छ।

बागमती प्रदेशमा आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा मात्रै ५८ हजार ३८८ नयाँ सवारीसाधन दर्ता भएका छन्। यससँगै प्रदेशमा दर्ता भएका सवारीसाधनको कुल संख्या १९ लाख ९३ हजार २८५ पुगेको छ। तर ट्राफिक प्रहरीतर्फ कार्यरत जनशक्ति भने १ हजार ७२४ मात्रै रहेको छ। यस आधारमा एक जना ट्राफिक प्रहरीले औसत १ हजार १५७ सवारीसाधन व्यवस्थापन गर्नुपर्ने अवस्था रहेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।

महालेखापरीक्षकले बढ्दो सवारी चापलाई व्यवस्थित गर्न दीर्घकालीन रणनीति तयार गरी प्रविधिमैत्री ट्राफिक व्यवस्थापन प्रणाली लागू गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याएको छ। साथै, ट्राफिक प्रहरीको जनशक्ति वृद्धि, आधुनिक उपकरणको व्यवस्थापन तथा सम्बन्धित निकायबीच एकीकृत र समन्वयात्मक कार्यप्रणाली विकास नगरेसम्म उपत्यकाको ट्राफिक व्यवस्थापन प्रभावकारी बन्न नसक्ने निष्कर्ष प्रतिवेदनले निकालेको छ।