भाखा नाघेको ऋण २६२ प्रतिशतले बढ्यो, ४ खर्बभन्दा बढी साँवा–ब्याज बक्यौता

काठमाडौं। सार्वजनिक संस्थाहरूको भाखा नाघेको ऋण तथा ब्याज रकम उल्लेखनीय रूपमा बढ्दै गएको देखिएको छ। ऋण तथा लगानीको वार्षिक प्रतिवेदन २०८१/८२ अनुसार कुल ऋण लगानी ५ खर्ब २६ अर्ब ६ करोड ६३ लाख रुपैयाँ पुगेको अवस्थामा उठ्न बाँकी भाखा नाघेको ऋणको साँवा एक वर्षमै २६२.८२ प्रतिशतले वृद्धि भएको हो।

प्रतिवेदनअनुसार भाखा नाघेको साँवा रकम बढेर २ खर्ब ५९ अर्ब १९ करोड ९७ लाख रुपैयाँ पुगेको छ, जुन कुल ऋण लगानीको ४९.२७ प्रतिशत बराबर हो। यस्तै, भाखा नाघेको ब्याज रकम पनि २८.४० प्रतिशतले वृद्धि भई १ खर्ब ४० अर्ब ८८ करोड २४ लाख रुपैयाँ पुगेको उल्लेख गरिएको छ।

साँवा र ब्याज दुवै जोड्दा कुल बक्यौता रकम १२०.८६ प्रतिशतले वृद्धि भई ४ खर्ब ८ करोड २१ लाख रुपैयाँ पुगेको प्रतिवेदनले देखाएको छ। यसले सार्वजनिक संस्थाहरूको ऋण असुली अवस्था कमजोर बन्दै गएको संकेत गरेको छ।

भाखा नाघेको साँवा तथा ब्याज नतिर्ने ८० वटा निकायमध्ये नेपाल विद्युत प्राधिकरण, काठमाडौं उपत्यका खानेपानी बोर्ड र साना किसान विकास लघुवित्तलगायत शीर्ष १० निकायमा मात्रै कुल बक्यौतामध्ये ९५ प्रतिशत हिस्सा केन्द्रित रहेको उल्लेख गरिएको छ।

आर्थिक सर्वेक्षण २०८१/८२ अनुसार नाफा आर्जन गरिरहेका संस्थाहरूले समेत ठूलो परिमाणमा बक्यौता राखेको पाइएको छ। यस्तो अवस्थामा सम्बन्धित निकायबाट समयमै साँवा तथा ब्याज असुली गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याइएको छ।

प्रतिवेदनले सार्वजनिक संस्थाहरूमा वित्तीय अनुशासन कमजोर बन्दै गएको र ऋण असुली प्रभावकारी हुन नसक्दा राज्यको वित्तीय जोखिम बढ्न सक्ने चेतावनी समेत दिएको छ।