चीन–अमेरिका सम्बन्धमा संवाद र सहकार्य बढाउन सी चिनफिङको जोड,ट्रम्पद्वारा सी चिनफिङलाई अमेरिकी राष्ट्रिय पक्षीको मूर्ति उपहार

काठमाडौं ।वासिङ्टनमा बिहीबार आयोजित भव्य राजकीय रात्रिभोजका क्रममा ट्रम्पले सीलाई उक्त मूर्ति प्रदान गरेका हुन्। उत्तर अमेरिकामा पाइने बाल्ड ईगल अमेरिकाको राष्ट्रिय प्रतीकसमेत हो।

रात्रिभोजमा सहभागी विशिष्ट अतिथिहरूसामु उपहार सार्वजनिक गर्दै ट्रम्पले उक्त मूर्तिले ‘स्वतन्त्र र उडानशील अमेरिकी भावना’लाई प्रतिनिधित्व गर्ने बताएका थिए। उनले मूर्तिको डिजाइनमा आफू र प्रथम महिला मेलानिया ट्रम्पसमेत सहभागी भएको उल्लेख गरे।

अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीतिमा राष्ट्रप्रमुख तथा सरकार प्रमुखबीच उपहार आदानप्रदानलाई औपचारिक भेटवार्ताको एउटा महत्वपूर्ण पक्षका रूपमा लिइन्छ। सामान्य देखिने यस्ता उपहारले दुई देशबीचको सम्बन्ध, सांस्कृतिक प्रतीक र व्यक्तिगत सम्बन्धलाई समेत अभिव्यक्त गर्ने कूटनीतिक सन्देश बोकेको हुन्छ।

ट्रम्प र सीबीचको तीनदिने शिखर भेटवार्ताको मुख्य उद्देश्य दुई विश्वशक्तिबीचका जटिल विषयमा छलफल गर्नुका साथै दुई नेताबीच व्यक्तिगत सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउनु पनि रहेको विश्लेषण गरिएको छ।

एसिया ग्रुपका साझेदार तथा लामो समय अमेरिकी कूटनीतिमा काम गरेका डेनियल क्रिटेनब्रिङ्कले दुई नेताबीच जटिल विषयमा छलफल भए पनि उनीहरू अन्ततः दुई व्यक्ति नै भएकाले व्यक्तिगत सम्बन्धको महत्व रहने बताएका छन्।

उनका अनुसार दुई नेताबीचको व्यक्तिगत सम्बन्धले अमेरिका–चीन सम्बन्धमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्छ। विशेषगरी चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङका लागि व्यक्तिगत सम्बन्धको महत्व रहेको उनको भनाइ छ।

क्रिटेनब्रिङ्कले ट्रम्प र सीबीच विकसित प्रत्यक्ष सम्बन्धले विश्वकै जटिल र महत्वपूर्ण द्विपक्षीय सम्बन्धमध्ये एक मानिने अमेरिका–चीन सम्बन्धलाई अघि बढाउन आधार प्रदान गरिरहेको बताएका छन्।

चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङले चीन र अमेरिकाबीचको सम्बन्धलाई स्थिर र रचनात्मक दिशामा अघि बढाउन निरन्तर संवाद, सहकार्य र शान्तिपूर्ण सहअस्तित्व आवश्यक रहेको बताएका छन्।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको निमन्त्रणामा अमेरिकाको राजकीय भ्रमणमा रहेका सीले बिहीबार वासिङ्टनस्थित ह्वाइट हाउसमा आयोजित स्वागत समारोहलाई सम्बोधन गर्दै दुई देशबीचको सम्बन्धले विश्व विकास र प्रगतिमा समेत महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने बताएका हुन्। उनले अमेरिकी जनतालाई अमेरिकाको स्वतन्त्रताको २५०औँ वार्षिकोत्सवको अवसरमा शुभकामना पनि दिए।

सीले चीन र अमेरिका दुवै ठूला राष्ट्र भएकाले आपसी सम्बन्धलाई स्थिर दिशामा अघि बढाउने ऐतिहासिक जिम्मेवारी रहेको बताए। उनले दुई देशबीच फरक राष्ट्रिय अवस्था भए पनि स्पष्ट, गहिरो र निरन्तर संवादमार्फत एकअर्कालाई बुझ्न, मतभेद व्यवस्थापन गर्न तथा पारस्परिक विश्वास बढाउन सकिने धारणा राखे।

उनले विदेश मामिला, आर्थिक तथा वित्तीय सहकार्य, कानुन कार्यान्वयन र जनस्तरको आदानप्रदानलगायत क्षेत्रमा दुवै देशका सरकारी निकायबीच सम्पर्क तथा संवाद बढाउनुपर्नेमा जोड दिए। विधायिकाबीचको आदानप्रदानलाई समेत विस्तार गर्नुपर्ने उनको भनाइ थियो।

व्यापार, कृत्रिम बुद्धिमत्ता र प्रत्यक्ष उडानमा सहकार्य

सीले चीन र अमेरिकाको अर्थतन्त्र तथा हितहरू एकअर्कासँग गहिरो रूपमा जोडिएको उल्लेख गर्दै सहकार्यका लागि पर्याप्त सम्भावना रहेको बताए। चीनले अमेरिकी कम्पनीलाई लगानी तथा व्यवसायका लागि आफ्नो बजार खुला राख्ने उल्लेख गर्दै अमेरिकामा चिनियाँ कम्पनीलाई पनि निष्पक्ष व्यवहार हुनुपर्ने अपेक्षा व्यक्त गरे।

उनले कृत्रिम बुद्धिमत्ताको विकास र व्यवस्थापनमा दुवै देशसँग क्षमता र जिम्मेवारी रहेको बताए। कृत्रिम बुद्धिमत्ताको विकास मानव नियन्त्रणमा रहनुपर्ने र त्यसबाट जनताको हित सुनिश्चित हुनुपर्नेमा उनले जोड दिए।

लागूऔषध नियन्त्रण तथा कानुन कार्यान्वयनका क्षेत्रमा पनि चीन अमेरिका सहयोग विस्तार गर्न इच्छुक रहेको सीले बताए। त्यस्तै, दुई देशबीच प्रत्यक्ष उडान थप गर्न सके आपसी यात्रा तथा व्यापारलाई सहज बनाउन सहयोग पुग्ने उनको भनाइ थियो।

प्रतिस्पर्धा भए पनि द्वन्द्व नहुने वातावरणमा जोड

चीन र अमेरिकाबीच प्रतिस्पर्धा स्वाभाविक भए पनि त्यसलाई सीमाभित्र राख्नुपर्ने सीले बताएका छन्। उनका अनुसार दुई देशबीचको प्रतिस्पर्धा एकअर्कालाई पछि पार्ने प्रयासभन्दा स्वस्थ प्रतिस्पर्धाका रूपमा अघि बढ्नुपर्छ।

उनले चीन र अमेरिकाले द्वन्द्व तथा टकरावबाट टाढा रहनुपर्ने बताउँदै दुवै देशका सेनाबीच नियमित संवाद कायम राख्न र संकटका बेला सञ्चार तथा रोकथामका संयन्त्रलाई थप प्रभावकारी बनाउनुपर्ने धारणा राखे। दुई देशबीचको शक्ति प्रतिस्पर्धाबाट उत्पन्न हुन सक्ने अवस्थालाई जनाउने ‘थुसिडाइड्स ट्र्याप’ पार गर्न सकिने उनको भनाइ थियो।

पाँच वर्षमा एक लाख अमेरिकी युवालाई चीन भ्रमणको निम्तो

सीले चीन–अमेरिका सम्बन्धको भविष्य जनस्तरको सम्बन्ध र युवा पुस्तासँग जोडिएको बताएका छन्। दोस्रो विश्वयुद्धका क्रममा चिनियाँ र अमेरिकी नागरिकले फासीवादी आक्रमणविरुद्ध मिलेर लडेको इतिहास स्मरण गर्दै उनले दुई देशका जनताबीचको सम्बन्धलाई थप विस्तार गर्नुपर्नेमा जोड दिए।

उनले आगामी पाँच वर्षमा एक लाख अमेरिकी युवालाई चीन भ्रमण तथा अध्ययनका लागि निम्तो दिने घोषणा गरेका छन्।

एटलान्टा चिडियाखानामा दुई पाण्डा पठाइने

सीले चीन–अमेरिका जनस्तरीय मित्रताको प्रतीकका रूपमा पाण्डाको समेत चर्चा गरे। उनका अनुसार केही दिनभित्र ‘पिङ पिङ’ र ‘फु श्वाङ’ नामका दुई पाण्डा अमेरिकाको एटलान्टा चिडियाखानामा नयाँ बासस्थानमा पुग्नेछन्।

सम्बोधनको अन्त्यमा सीले चिनियाँ राष्ट्रको पुनर्जागरणको लक्ष्य र अमेरिकालाई पुनः महान् बनाउने अमेरिकी उद्देश्य एकअर्काको विपरीत नभएको बताएका छन्। उनले दुवै देशले जनताको अपेक्षा पूरा गर्ने गरी मित्रता र सहकार्यलाई अघि बढाउँदै राम्रो विश्व निर्माणका लागि मिलेर काम गर्नुपर्ने आह्वान गरे।