काठमाडौँ । बिहानको समयमा समय अभावका कारण धेरै मानिसले स्वस्थ नास्ता गर्न सकिरहेका हुँदैनन्। संयुक्त राज्य अमेरिकामा मात्रै १० देखि २० प्रतिशत वयस्कहरूले नास्ता छोड्ने गरेको केन्द्र रोग नियन्त्रण तथा रोकथाम केन्द्र (CDC) ले जनाएको छ।
न्यूयोर्क-प्रेस्बिटेरियनको स्वास्थ्य तथा कल्याण कार्यक्रम (NYPBeHealthy) का प्रबन्धक तथा दर्ताप्राप्त आहारविद् जर्जिया जियानोपोलसका अनुसार यो बानी परिवर्तन गर्नु आवश्यक छ। उनका अनुसार दिनभर शरीरलाई आवश्यक पोषण प्रदान गर्न बिहान नास्ता गर्नु महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
“आफ्नो शरीरलाई ऊर्जावान् बनाउन नास्तालाई प्राथमिकता दिनुपर्छ,” उनले भनेकी छिन्, “मोबाइल फोनलाई १० प्रतिशतभन्दा कम चार्जमा छोड्न मन पर्दैन भने किन शरीरलाई त्यसरी नै उपेक्षा गर्ने?”
स्वस्थ नास्ताका लागि उनले पाँच उपयोगी सुझाव साझा गरेकी छिन्:
स्वस्थ नास्ताको पहिलो चरणमा खानाको नभई पानीको महत्त्व रहेको छ। पानी शरीरका लागि आवश्यक तत्व हो, र बिहानको समयमा एक गिलास पानी पिउँदा शरीरलाई हाइड्रेट गर्न मद्दत गर्छ।
“बिहानको समयमा शरीरमा तरल पदार्थको अभाव हुन सक्छ, त्यसैले उठ्नेबित्तिकै पानी पिउनु महत्त्वपूर्ण हुन्छ,” जियानोपोलसले बताइन्। उनले ओछ्यान नजिकै पानीको बोतल राख्ने वा भान्सामा पानीको गिलास राखेर यो बानी बसाल्न सुझाव दिएकी छिन्।
उनका अनुसार, हाइड्रेशनले शरीरलाई अल्छीपनबाट मुक्त गर्न मात्र नभई मानसिक रूपमा स्पष्ट सोच्न पनि सहयोग गर्छ।
बिहान फाइबरयुक्त खाना खानाले शरीरलाई आवश्यक दैनिक २८ ग्राम फाइबर प्राप्त गर्न मद्दत गर्छ, जुन धेरै अमेरिकीहरू पर्याप्त मात्रामा सेवन गर्न सकिरहेका छैनन्।
“ओट्स फाइबरको उत्कृष्ट स्रोत हो, जसले LDL (नराम्रो) कोलेस्ट्रोल कम गर्न मद्दत गर्न सक्छ,” जियानोपोलसले उल्लेख गरिन्।
ओट्स बाहेक, पूर्ण अन्नयुक्त अनाज, होल ग्रेन टोस्ट, वा फाइबरयुक्त अन्य खाद्य पदार्थहरू पनि उत्तम विकल्प हुन सक्छन्।
नास्तामा पर्याप्त प्रोटिन समावेश गर्नुपर्छ, जसले शरीरलाई आवश्यक उर्जा दिन्छ।
“प्रोटिन र फाइबरले दिनभरि तपाईंलाई तृप्त राख्न मद्दत गर्छ,” जियानोपोलस भन्छिन्।
प्रोटिनको उत्तम स्रोतहरूमध्ये अण्डा, पिनाट बटर, दूध, बदाम, र दही पर्दछन्। दहीमा प्रतिजैविक (probiotics) पनि पाइन्छ, जसले आन्द्राको स्वास्थ्य सुधार गर्न सहयोग गर्छ।
अमेरिकी मुटु संघ (AHA) का अनुसार, दैनिक पाँच भाग फलफूल तथा तरकारी खानु आवश्यक छ।
“बिहानको समयमा कम्तीमा एक भाग फलफूल वा तरकारी खाने बानी बसाल्नु राम्रो हुन्छ,” जियानोपोलसले बताइन्।
केरा, स्याउ, सुन्तला, बेरी तथा अन्य फलफूलहरू सजिलै उपलब्ध हुन्छन्। उनी स्वयंले ग्रिक योगर्टमा फ्रोजन चेरी मिसाएर खाने गरेको बताइन्, जसले स्वाद बढाउनुका साथै बजेटमै अनुकूल हुन्छ।
एक अध्ययन अनुसार, दैनिक पाँच भाग फलफूल तथा तरकारीको सेवनले मुटुरोग, क्यान्सर तथा श्वासप्रश्वाससम्बन्धी रोगको जोखिम घटाउन मद्दत गर्छ।
जियानोपोलसका अनुसार, नास्ता परम्परागत भोजन हुनुपर्छ भन्ने आवश्यक छैन।
“अघिल्लो रातको बाँकी खाना पनि नास्ताका रूपमा लिन सकिन्छ,” उनले बताइन्।
उनले नास्तालाई विशेष समयमा रूपान्तरण गर्न सुझाएकी छिन्, जसले दिनको सुरुवात सकारात्मक रूपमा गर्न मद्दत गर्छ।
यदि नियमित रूपमा नास्ता गर्न कठिन भइरहेको छ भने सानो लक्ष्य राखेर सुरु गर्न सकिन्छ।
“सुरुमा हप्तामा एक-दुई पटक नास्ता गर्ने लक्ष्य राख्न सकिन्छ र विस्तारै दैनिक बनाउन सकिन्छ,” जियानोपोलस भन्छिन्।
स्मूदी स्वस्थ नास्ताको सजिलो विकल्प हो। यी सामग्रीहरू समावेश गरेर स्वस्थ स्मूदी तयार गर्न सकिन्छ:
नास्तालाई प्राथमिकता दिँदा दिनभर शरीरलाई आवश्यक पोषण प्राप्त गर्न मद्दत पुग्ने जियानोपोलस बताउँछिन्। “पानी, प्रोटिन, फाइबर, र फलफूल-तरकारीलाई ध्यानमा राखेर बनाइएको नास्ता स्वस्थ जीवनशैलीको एउटा महत्वपूर्ण हिस्सा बन्न सक्छ।”
सम्पादक:
लोकेन्द्र भण्डारी
समाचार संयोजक:
सुनिल आचार्य
रिपोर्टर:
अनिता बिष्ट
सरोज वोलखे
