
काठमाडौं । अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेको ‘मिसन १६ खर्ब’ अभियानलाई केन्द्रमा राखेर राजस्व संकलनमा कडाइ गरिएपछि भन्सार विभागको आम्दानीमा सुधार देखिएको छ। चालू आर्थिक वर्षको पहिलो दुई महिनामा लक्ष्यअनुसार राजस्व संकलन गर्न नसकेको विभागले असोजमा लक्ष्यभन्दा बढी राजस्व उठाउँदै पहिलो त्रैमासिकको लक्ष्य पूरा गरेको छ।
भन्सार विभागका अनुसार चालू आर्थिक वर्षको साउनदेखि असोज मसान्तसम्म १ खर्ब ५० अर्ब ७४ करोड रुपैयाँ राजस्व संकलन गर्ने लक्ष्य रहेकामा १ खर्ब ५१ अर्ब ३७ करोड रुपैयाँ उठेको छ। यो निर्धारित लक्ष्यको १००.४२ प्रतिशत हो। विभागले तीन महिनाको लक्ष्यभन्दा ६३ करोड रुपैयाँ बढी राजस्व संकलन गरेको हो।
गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा भने १ खर्ब ४३ अर्ब ७६ करोड रुपैयाँ संकलन गर्ने लक्ष्य रहेकामा १ खर्ब २२ अर्ब ६ करोड रुपैयाँ मात्रै उठेको थियो। उक्त रकम लक्ष्यको ८४.९१ प्रतिशत थियो। यस आधारमा चालू आर्थिक वर्षको पहिलो त्रैमासिकमा भन्सार राजस्व संकलन गत वर्षको तुलनामा २९ अर्ब ३१ करोड रुपैयाँ अर्थात् करिब २४ प्रतिशतले बढेको छ।
चालू आर्थिक वर्षको सुरुआती दुई महिनामा विभागले लक्ष्यअनुसार राजस्व उठाउन सकेको थिएन। साउनमा ४३ अर्ब ९७ करोड रुपैयाँ संकलन गर्ने लक्ष्य रहेकामा ४० अर्ब १ करोड रुपैयाँ अर्थात् ९१ प्रतिशत मात्रै उठेको थियो। त्यस्तै, भदौमा ५० अर्ब २५ करोड रुपैयाँको लक्ष्यविरुद्ध ४९ अर्ब ६१ करोड रुपैयाँ संकलन भएको थियो। यो मासिक लक्ष्यको ९८.७३ प्रतिशत हो।
असोजमा भने राजस्व संकलनले गति लिएको देखिन्छ। उक्त महिनाका लागि ५६ अर्ब ५२ करोड रुपैयाँ संकलन गर्ने लक्ष्य राखिएकामा विभागले ६१ अर्ब ७५ करोड रुपैयाँ उठाएको छ। यो मासिक लक्ष्यभन्दा ५ अर्ब २३ करोड रुपैयाँ बढी हो। असोजको बढी संकलनले साउन र भदौमा भएको कमी पूर्ति गर्दै विभागलाई त्रैमासिक लक्ष्य पार गर्न सहयोग गरेको छ।
गत आर्थिक वर्षको सुरुआतमा भन्सार राजस्व संकलन अझ कमजोर देखिएको थियो। त्यस वर्ष साउनमा ४५ अर्ब ७१ करोड रुपैयाँको लक्ष्य रहेकामा ३७ अर्ब ९ करोड रुपैयाँ मात्रै उठेको थियो। यो लक्ष्यको ८१.१४ प्रतिशत हो। भदौमा ४८ अर्ब ५० करोड रुपैयाँको लक्ष्यविरुद्ध ४१ अर्ब ६ करोड रुपैयाँ अर्थात् ८४.६६ प्रतिशत राजस्व संकलन भएको थियो।
विभागका महानिर्देशक यमलाल भुसालले अर्थमन्त्री वाग्लेले मन्त्रालयको जिम्मेवारी सम्हालेदेखि नै ‘मिसन १६ खर्ब’ लाई प्राथमिकतामा राखेर काम गर्न निर्देशन दिँदै आएको बताए। उनका अनुसार अर्थमन्त्रीसँग हुने भेटघाटमा समेत पहिलो प्राथमिकता राजस्व संकलनको अवस्थाबारे जानकारी लिने विषयले पाउने गरेको छ। राजस्व संकलनलाई केन्द्रमा राखेर काम गरिएकाले गत वर्षको तुलनामा यस वर्षको प्रगति सुधारिएको उनको भनाइ छ।
अर्थमन्त्री वाग्लेले गत असार २३ गते नै महानिर्देशक भुसाललाई वार्षिक राजस्व लक्ष्य पूरा गर्न इमानदारीपूर्वक काम गर्न निर्देशन दिएका थिए। त्यस क्रममा उनले व्यावसायिक वातावरण अनुकूल बनाउँदै राजस्व चुहावट नियन्त्रण गर्न मन्त्रालयले आवश्यक सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका थिए।
सरकारले चालू आर्थिक वर्षका लागि कुल १५ खर्ब ८० अर्ब ३२ करोड रुपैयाँ राजस्व संकलन गर्ने लक्ष्य राखेको छ। अर्थमन्त्री वाग्लेले उक्त लक्ष्यमा १९ अर्ब ६८ करोड रुपैयाँ थप गरी १६ खर्ब पुर्याउने अभियानलाई ‘मिसन १६ खर्ब’ नाम दिएका हुन्। यस अभियानअन्तर्गत भन्सार विभागलाई ६ खर्ब २८ अर्ब रुपैयाँ राजस्व संकलनको जिम्मेवारी दिइएको छ।
महानिर्देशक भुसालका अनुसार राजस्व चुहावटको सम्भावना बढी रहेका स्थान पहिचान गरी निगरानी बढाउन भन्सार कार्यालयहरूलाई निर्देशन दिइएको छ। व्यापार सहजीकरण, राजस्व व्यवस्थापन र अवैध व्यापार नियन्त्रणलाई प्राथमिकतामा राखेर कर्मचारी परिचालन गरिएको उनले बताए। मासिक लक्ष्य पूरा गर्न नेतृत्व तहबाट नियमित निर्देशन र अनुगमन भइरहेकाले संकलनमा सुधार आएको उनको भनाइ छ।
भन्सार विभागले वार्षिक लक्ष्य पूरा गर्न बाँकी नौ महिनामा ४ खर्ब ७६ अर्ब ६३ करोड रुपैयाँ संकलन गर्नुपर्नेछ। यसका लागि अबका महिनामा औसतमा करिब ५३ अर्ब रुपैयाँका दरले राजस्व उठाउनुपर्ने देखिन्छ। हालसम्मको प्रगतिका आधारमा वार्षिक लक्ष्य पूरा हुनेमा आफूहरू विश्वस्त रहेको महानिर्देशक भुसालले बताएका छन्।
सम्पादक:
लोकेन्द्र भण्डारी
समाचार संयोजक:
सुनिल आचार्य
रिपोर्टर:
अनिता बिष्ट
सरोज वोलखे