अधिक तरलता व्यवस्थापन गर्न नेपाल राष्ट्र बैंकद्वारा ४५ अर्ब निक्षेप संकलन

काठमाडौं । वित्तीय प्रणालीमा देखिएको अत्यधिक तरलता व्यवस्थापनका लागि नेपाल राष्ट्र बैंकले आज (आइतबार) ४५ अर्ब रुपैयाँ बराबरको निक्षेप संकलन गर्दैछ। केन्द्रीय बैंकले खुला बजार कारोबारअन्तर्गत दीर्घकालीन निक्षेप संकलन उपकरण प्रयोग गरी यो रकम संकलन गर्न लागेको हो।

हाल वित्तीय प्रणालीमा कुल निक्षेप ७० खर्ब रुपैयाँभन्दा माथि पुगेको छ। यति ठूलो मात्रामा बढेको तरलता र ब्याजदरको उतारचढाव नियन्त्रण गर्न राष्ट्र बैंकले निक्षेप संकलन उपकरण र स्थायी निक्षेप सुविधा (Standing Deposit Facility) को निरन्तर प्रयोग गर्दै आएको छ।

राष्ट्र बैंकको खुला बजार कारोबारसम्बन्धी कार्यविधिअनुसार, दीर्घकालीन प्रकृतिको अधिक तरलता देखिएमा संरचनात्मक कारोबारमार्फत बढीमा ६ महिनासम्मको अवधिका लागि निक्षेप संकलन गर्न सकिने व्यवस्था छ। सोही प्रावधानअनुसार केन्द्रीय बैंकले पटक–पटक यस्तो उपकरण प्रयोग गरिरहेको छ।

आजको निक्षेप संकलनको लागि राष्ट्र बैंकबाट इजाजतप्राप्त ‘क’, ‘ख’ र ‘ग’ वर्गका बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूले मात्र बोलकबोलमा सहभागी हुन पाउनेछन्। बोलकबोलमा सहभागी काउन्टर पार्टीहरूले प्रस्ताव गरेका ब्याजदरहरू मध्ये सबैभन्दा न्यून ब्याजदर भएका प्रस्तावहरूलाई प्राथमिकता दिइनेछ र आह्वान गरिएको ४५ अर्ब रुपैयाँसम्म रकम क्रमशः बाँडफाँट गरिनेछ।

निक्षेप संकलनको लागि बोलकबोल अनलाइन खरिद प्रणालीमार्फत गरिनेछ र ब्याजदर सोही प्रक्रियाबाट निर्धारण हुनेछ। संकलित रकमको सावाँ र ब्याज २०८२ साल भदौ १ गते भुक्तानी गरिनेछ। बोलकबोलमा न्यूनतम १० करोड रुपैयाँ र अधिकतम ५ करोड रुपैयाँको समुपातमा भाग जाने गरी रकम प्रस्ताव गर्न सकिने व्यवस्था गरिएको छ।

वित्तीय प्रणालीमा स्थिरता र ब्याजदरमा सन्तुलन कायम राख्न राष्ट्र बैंकले चालु आर्थिक वर्षमा निरन्तर रूपमा यस्ता संरचनात्मक उपकरणहरू प्रयोग गर्दै आएको छ। यसरी तरलता व्यवस्थापनमार्फत बैंकिङ प्रणालीको दीर्घकालीन स्थायित्वमा सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।