महाकाली प्रादेशिक अस्पतालको सेवा विवरण : तीन वर्षमा केही सुधार, केही चुनौती

कञ्चनपुर । महाकाली प्रादेशिक अस्पतालले पछिल्ला तीन वर्ष (आर्थिक वर्ष २०७७/७८ देखि २०७९/८०) मा दिइएको स्वास्थ्य सेवा कस्तो रह्यो भनेर विस्तृत विवरण सार्वजनिक छ। उक्त विवरण हेर्दा अस्पतालको केही सेवा राम्रो हुँदै गएको देखिन्छ भने केही क्षेत्रमा अझै सुधार गर्नुपर्ने अवस्था देखिएको छ।

अस्पतालको बाहिरा बिरामी सेवा (ओपीडी) धेरै बढेको छ। सन् २०७७/७८ मा झण्डै ५४ हजार बिरामी उपचार गर्न आएका थिए भने २०७९/८० मा यो संख्या बढेर ६५ हजारभन्दा बढी पुगेको छ। यसले धेरै मानिसलाई अस्पतालको सेवा मन परिरहेको र उनीहरू उपचारका लागि अस्पताल आउन थालेको देखाउँछ।

आपतकालीन (इमरजेन्सी) सेवा लिने मानिसको संख्या पनि बर्सेनि बढ्दै गएको छ। यसले आपतकालीन अवस्थामा पनि मानिसहरूले यही अस्पताल रोजिरहेका छन् भन्ने बुझिन्छ।

तर, अस्पतालमा भर्ना हुने बिरामीको संख्या भने घटेको छ। २०७८/७९ मा झण्डै ८,४०० जना बिरामी भर्ना भएका थिए भने २०७९/८० मा त्यो संख्या घटेर ६,५३८ मात्र भयो। तर, डिस्चार्ज हुने बिरामीहरूको संख्या करिब ७,५०० पुगेको छ, जसको अर्थ अस्पतालमा भर्ना भएर उपचार लिने धेरै बिरामी निको भएर घर फर्किएका छन्।

प्रसूति सेवातर्फ हेर्दा, बच्चा जन्माउने संख्या घटेको छ। ३ वर्षअघि ३ हजारभन्दा बढी महिलाले यहाँ बच्चा जन्माएका थिए भने अहिले त्यो संख्या २,६१७ मा झरेको छ। सामान्य (प्राकृतिक) तरिकाबाट बच्चा जन्माउने संख्या पनि घटेको छ। तर, सिजेरियन (अपरेसन गरेर बच्चा निकाल्ने) डेलिभरीको प्रतिशत भने अलिकति बढेको छ।

अस्पतालको ल्याब (प्रयोगशाला) सेवा धेरै सुधारिएको छ। पहिले दिनमा ७८ वटा जाँच हुन्थे भने अहिले दिनमा औसत १३४ वटा जाँच हुने गरेको छ। यो अस्पतालको ल्याबमा परीक्षण गर्न आउनेको संख्या र सेवा दुवै राम्रो भइरहेको देखिन्छ।

तर, शल्यक्रिया (अपरेसन) भने कम भइरहेको देखिन्छ। तीन वर्षअघि १,३७० वटा प्रमुख शल्यक्रिया भएका थिए भने अहिले १,०५७ मात्र भएका छन्। यसका साथै, अपरेसनपछि संक्रमण (घाउमा समस्या आउनु) हुने घटना पनि बढेको छ, जुन स्वास्थ्य सुरक्षाका हिसाबले राम्रो संकेत होइन।

अस्पतालको शैय्या (बेड) प्रयोगको दर पनि घटेको छ। पहिले १० मध्ये ८ वटा बेड भरिन्थे भने अहिले १० मध्ये ७ वटा मात्र प्रयोगमा आउँछन्। बिरामीले अस्पतालमा बस्ने औसत दिन संख्या भने २.५ दिनमै स्थिर छ।

महाकाली अस्पतालको केही सेवा जस्तै ओपीडी, ल्याब र आपतकालीन सेवा राम्रो हुँदै गएको छ। धेरै बिरामी अस्पताल आउन थालेका छन्, ल्याबमा धेरै जाँच हुन थालेको छ, र इमरजेन्सीमा पनि विश्वास बढेको छ। तर, अपरेसन, डेलिभरी र भर्ना हुने जस्ता सेवामा केही कमजोरी देखिएको छ, जसलाई सुधार गर्नुपर्ने देखिन्छ। अपरेसनपछि संक्रमण हुने दर बढ्नु भने चिन्ताको विषय हो।

अस्पतालले आगामी वर्षहरूमा अझ गुणस्तरीय सेवा दिने, दक्ष डाक्टर तथा स्वास्थ्यकर्मी राख्ने, पूर्वाधार (जस्तै उपकरण, शैय्या) सुधार गर्ने र सबैको पहुँचमा सेवा पुगोस् भन्ने लक्ष्य राखेको जनाएको छ।