काठमाडौं उपत्यकामा रात्रिकालीन बस सेवा विस्तार, नौ स्थानीय तह एउटै कार्यक्रममा आबद्ध

काठमाडौं । काठमाडौं उपत्यकामा रात्रिकालीन सार्वजनिक यातायात सेवा विस्तार गर्न नौ स्थानीय तह साझा कार्यक्रममा आबद्ध भएका छन्। काठमाडौं महानगरपालिकाको नेतृत्वमा साझा यातायातसँगको सहकार्यमा सञ्चालन हुँदै आएको रात्रिकालीन बस सेवालाई थप व्यवस्थित र विस्तार गर्न स्थानीय तहहरूबीच समझदारी भएको हो।

रातको समयमा आवतजावत गर्ने सर्वसाधारण, व्यवसायी, उद्यमी तथा श्रमिकसँगै अस्पताल जाने बिरामी र आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकलाई सहज, सुरक्षित र भरपर्दो यातायात सेवा उपलब्ध गराउने उद्देश्यले संविधान दिवसका अवसरमा स्थानीय तहका प्रमुखहरूले साझा यातायातसँग समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर गरेका हुन्।

समझदारीपत्रमा काठमाडौं महानगरपालिका, ललितपुर महानगरपालिका, बूढानीलकण्ठ नगरपालिका, गोदावरी नगरपालिका, चन्द्रागिरि नगरपालिका, कीर्तिपुर नगरपालिका, भक्तपुर नगरपालिका, सूर्यविनायक नगरपालिका र मध्यपुर थिमि नगरपालिकाले हस्ताक्षर गरेका छन्। साझा यातायातका तर्फबाट अध्यक्ष सुशीलराज प्याकुरेलले समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर गरेका थिए।

साझा यातायातको कार्यालयमा आयोजित कार्यक्रममा समझदारी भएपछि रात्रिकालीन बस सेवालाई विभिन्न छवटा मार्गमा विस्तार गर्दै ३० वटा बस सञ्चालनमा ल्याइएको छ। विस्तारित सेवाअन्तर्गत जगाती–सूर्यविनायक हुँदै ठमेलसम्मको मार्गमा बस सञ्चालन हुनेछ।

त्यसैगरी, साविक लगनखेल–बूढानीलकण्ठ मार्गलाई विस्तार गरी गोदावरीसम्म पुर्‍याइएको छ। रिङरोडमा घडीको दिशामा र विपरीत दिशामा गरी आठवटा बस सञ्चालन हुनेछन्। कीर्तिपुर–जमल मार्गमा चार, टाखेल–ठमेल मार्गमा दुई तथा साविक नागढुंगा–विमानस्थल मार्गमा चारवटा बस सञ्चालन गर्ने व्यवस्था गरिएको छ।

काठमाडौं महानगरपालिकाकी कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डङ्गोलले संविधानले नागरिकका लागि प्रत्याभूत गरेका आधारभूत सेवाको पहुँच विस्तार गर्ने क्रममा रात्रिकालीन सार्वजनिक यातायात सेवालाई थप विकास र विस्तार गरिएको बताइन्।

ललितपुर महानगरपालिकाका प्रमुख चिरीबाबु महर्जनले उपत्यकाको यातायात व्यवस्थापन सुधारका लागि सङ्घीय सरकारले मेट्रो रेल सञ्चालनको योजना अघि बढाउनुपर्ने भए पनि त्यसतर्फ अपेक्षित पहल हुन नसकेको बताए। मेट्रो सञ्चालन नभए बस र्‍यापिड ट्रान्जिट प्रणाली विकास गर्नुपर्नेमा त्यसतर्फ पनि ठोस पहल नदेखिएको उनको भनाइ थियो।

सङ्घीय सरकारबाट पर्याप्त पहल नभएको अवस्थामा स्थानीय तहले आफ्नो स्तरबाट सञ्चालन गर्न सकिने यातायात प्रणालीमा सहकार्य सुरु गरेको महर्जनले बताए। रात्रिकालीन बस सेवा नागरिकको दैनिक जीवनसँग प्रत्यक्ष जोडिएको सेवा भएकाले यसको विकास र विस्तारलाई निरन्तरता दिने उनले उल्लेख गरे।

साझा यातायातका अध्यक्ष सुशीलराज प्याकुरेलले स्थानीय तहलाई संस्थाको अभिभावकका रूपमा आबद्ध गर्न पाउनु साझा यातायातका लागि महत्वपूर्ण उपलब्धि भएको बताए।

यसअघि गत वैशाख १ गतेदेखि लगनखेल–बूढानीलकण्ठ र नागढुंगा–विमानस्थल मार्गमा राति ८ बजेदेखि ११ बजेसम्म सातवटा बसमार्फत नमुना रात्रिकालीन सेवा सञ्चालन गरिएको थियो। उक्त सेवाको प्रभाव, मूल्याङ्कन तथा लाभ–लागत विश्लेषणपछि नाफा–घाटाभन्दा नागरिकलाई उपलब्ध गराइने सेवा महत्वपूर्ण हुने निष्कर्ष निकालिएको थियो।

रात्रिकालीन बस सेवा सञ्चालन गर्दा यात्रुबाट प्राप्त हुने टिकट आम्दानीले खर्च धान्न नसकेमा अपुग रकमको ५० प्रतिशत सम्बन्धित सात नगरपालिकाले समान रूपमा व्यहोर्ने सहमति गरिएको छ। बाँकी ५० प्रतिशत रकम भने सम्बन्धित स्थानीय तहको जनसङ्ख्याका आधारमा काठमाडौं महानगरपालिकाले १८ दशमलव ५५ प्रतिशत, ललितपुर महानगरपालिकाले १८ दशमलव ५५ प्रतिशत तथा अन्य सात नगरपालिकाले नौ–नौ प्रतिशतका दरले व्यहोर्ने व्यवस्था गरिएको छ।

यसैबीच, टिकट बिक्रीमा हुने आर्थिक चुहावट नियन्त्रण गर्न साझा यातायातले असोज १ गतेदेखि डिजिटल टिकट प्रणालीसमेत सञ्चालनमा ल्याएको छ। यात्रुले क्यूआरमार्फत भुक्तानी गर्न वा नगद दिएर पनि टिकट लिन सक्ने व्यवस्था गरिएको छ। टिकट बिक्रीमा हुने चुहावट नियन्त्रण भएपछि रात्रिकालीन बस सञ्चालनबाट हुने घाटा रकमसमेत घट्ने अपेक्षा गरिएको छ।

साझा यातायातमा नेपाल सरकारको तीन अर्ब रुपैयाँ र काठमाडौं महानगरपालिकाको १५ करोड रुपैयाँ शेयर लगानी रहेको छ। हाल साझा यातायातसँग १११ वटा बस सञ्चालनमा रहेका छन्।