नेपालको जीवनयापन महँगो हुँदै: खाना र सेवाको मूल्य बढ्दा नेपालमा खर्च बढी ,खाद्य र पेय पदार्थ समूहमा ७.६९% को वृद्धि,उपभोक्ता मूल्य सूचकांकमा वृद्धि

काठमाण्डौ।२०२४/२५ को ६ महिनाको अवधिमा नेपालका विभिन्न भौगोलिक क्षेत्रमा समग्र उपभोक्ता मूल्य सूचकांक (CPI) ५.४१% ले वृद्धि भएको छ। यसलाई २०२३/२४ को आधार वर्षमा तुलना गरिएको छ, र यसका विभिन्न समूहहरूको मूल्य वृद्धिको विश्लेषण गरिएको छ। उपभोक्ता मूल्य सूचकांक (CPI) एक आर्थिक मापदण्ड हो जसले उपभोक्ताले खरिद गर्ने सामान्य सामान र सेवाहरूको मूल्य परिवर्तनको मापन गर्दछ। यसलाई मुद्रास्फीति मापन गर्न प्रयोग गरिन्छ, जसले समयसँगै वस्तु र सेवाहरूको मूल्य कति बढेको छ देखाउँछ।

२०२४/२५ को डिसेम्बर/जनवरी महिनामा समग्र उपभोक्ता मूल्य सूचकांक १०३.७८ अंकमा पुगेको छ, जुन २०२३/२४ को आधार वर्षको १०० अंकबाट माथि हो। यसको अर्थ, नेपालमा उपभोक्ताको खर्च बढेको छ र वस्तु तथा सेवाहरूको मूल्य वृद्धिमा ५.४१% को वृद्धि भएको छ। नवम्बर/डिसेम्बर महिनासँग तुलना गर्दा ०.९७% को गिरावट देखिएको छ। यसको मतलब, यस महिना (डिसेम्बर/जनवरी) मा केही मूल्यहरू कम भएका छन्, तर २०२३/२४ को समान महिनासँग तुलना गर्दा मूल्यहरू बढी छन्।

काठमाडौं उपत्यकामा समग्र सूचकांक १०३.७१ अंकमा पुगेको छ, जसको वृद्धि ५.०३% भएको छ। खाद्य र पेय पदार्थ समूहमा ८.२८% को वृद्धि भएको छ, जसको अर्थ खानेपिनको मूल्यमा वृद्धि भएको छ, विशेष गरी खाद्य सामाग्रीहरूको मूल्य बढेको हो। गैर-खाद्य र सेवाहरूको सूचकांक ३.८५% ले बढेको छ, जसमा स्वास्थ्य, शिक्षा, यातायात र अन्य सेवाहरू समावेश छन्।

तराई क्षेत्रमा समग्र सूचकांक १०३.६२ अंकमा पुगेको छ, जसमा ५.६०% को वृद्धि भएको छ। खाद्य र पेय पदार्थ समूहमा ७.६९% को वृद्धि भएको छ, जसको अर्थ खाद्य वस्तुहरूको मूल्य वृद्धि भएको छ। गैर-खाद्य र सेवाहरूमा ४.३५% को वृद्धि भएको छ। पहाडी क्षेत्रको सूचकांक १०३.७९ अंकमा पुगेको छ, जसमा ५.४१% को वृद्धि भएको छ। यस क्षेत्रमा खाद्य र पेय पदार्थको मूल्य ८.३३% ले बढेको छ भने गैर-खाद्य र सेवाहरूको मूल्य ३.८३% ले वृद्धि भएको छ। हिमाली क्षेत्रको सूचकांक १०४.६३ अंकमा पुगेको छ, जसमा ५.२७% को वृद्धि भएको छ। यस क्षेत्रमा खाद्य र पेय पदार्थको मूल्य ४.८९% ले बढेको छ भने गैर-खाद्य र सेवाहरूमा ५.५१% को वृद्धि भएको छ, जसले सेवाहरूको मूल्यमा वृद्धि भएको संकेत गर्छ।

खाद्य र पेय पदार्थको मूल्य वृद्धिमा प्रमुख योगदान देखिएको छ, जसको कारण जनताले दैनिक जीवनयापनका लागि बढी खर्च गर्नुपर्ने अवस्था आएको छ। यसैगरी, गैर-खाद्य र सेवाहरूको मूल्य वृद्धिले खासगरी स्वास्थ्य, शिक्षा, यातायात र अन्य आवश्यक सेवाहरूमा जनताका लागि अतिरिक्त भार सिर्जना गरेको छ। यसले जनताको जीवनयापनमा थप आर्थिक दबाव ल्याउन सक्छ, विशेष गरी उनीहरूको दैनिक आवश्यकताका वस्तुहरूको मूल्य बढेको छ।

यस रिपोर्टले देखाउँछ कि नेपालका विभिन्न भौगोलिक क्षेत्रहरूमा मुद्रास्फीति दरमा वृद्धि भएको छ। काठमाडौँ उपत्यका, तराई, पहाडी र हिमाली क्षेत्रहरूमा खाद्य वस्तुहरूको मूल्यमा वृद्धि हुँदा समग्र सूचकांकमा वृद्धि भएको छ। यसले जनताको जीवनयापनमा थप आर्थिक दबाव ल्याउन सक्छ, विशेष गरी उनीहरूको दैनिक आवश्यकताका वस्तुहरूको मूल्य बढेको छ।